Pochwała pigułek cesarskich


Cieszy mnie rozwój internetu. Coraz więcej informacji jest w nim gromadzonych. Czy kiedyś przekroczy masę krytyczną?

Dziś odkryłem stronę poświęconą Kopernikowi, która zawiera tłumaczenia mniej istotnych jego pism, które są może bardziej ciekawe niż samo De revolutionibus i dają pewien dodatkowy rys samej postaci.

Oto kopernikańska pochwała pigułek, był on przecież także medykiem. Kopernik podaje przepis sporządzenia, dzięki czemu można je teraz z łatwością przygotować samodzielnie (wyróżnienia i wypunktowanie moje):

Pigułki cesarskie Arnolda de Villa Nova, które może zawsze zażywać każdy człowiek, czy to chory czy to zdrowy, bez wcześniejszej diety lub wcześniejszego pilnowania się, rano i wieczorem, przed posiłkiem albo po nim, bez wcześniejszego przyjęcia syropu. Niosą one zdrowie wszelkiej osłabionej materii oraz wszędzie tam, gdzie choroba występuje bez zranienia, wtedy gdy odkryto nadmiar [humorów], wzmacniają [one] także główne tudzież osłabione członki, pobudzają radość, spowalniają siwienie [włosów], co jest skutkiem zatrutych humorów. Koją wszystkie rozpowszechniające się i żrące solne humory, ponad wszystko troszczą się o cnotę oczu. Konserwują i stawiają w gotowości żołądek, umarzają katar, koją kaszel, likwidują anginę i inne choroby gardła (etc.) oraz niedomaganie ust, wyciągają opary z żołądka. Odpierają mroczki, wzmagają intelekt, wzmacniają nerwy i dodają im wigoru, chronią zęby przed zgniciem. Wzmacniają przeciw epidemiom, przeciw świerzbowi, artretyzmowi i podagrze, zapewniają sen, chronią śpiące ciało przed popadnięciem w chorobę, wyciągają obie: żółć i flegmę, delikatnie przeczyszczają. Kto chce wreszcie oczyścić się dzięki tym pigułkom, weźmie jedną pierwszego dnia, dwie drugiego, trzeciego dnia trzy itd. aż do siódmego, albo do takiej liczby, aż zauważysz poprawę.
Ta mieszanka ma następujący skład. Weź po jednej drachmie

  • aminku,
  • anyżu,
  • kardamonu,
  • imbiru,
  • cynamonu,
  • ostryżu,
  • mastyksu,
  • gałki muszkatołowej,
  • goździków,
  • szafranu,
  • kubeby,
  • drzewa aloesowego,
  • dobrego łoczydła,
  • manny,
  • huby
  • i senesu,
  • pięć granów śliwy myrobalana,
  • rzewienia tyle, ile ważą wcześniej wymienione rzeczy,
  • aloesu tyle, ile waży wszystko, co wspomniano;
  • wszystko połącz z syropem fiołkowym albo różanym

i zabezpiecz jako jedną masę i wedle woli zrób pigułki w kształcie ciecierzycy albo grochu.

Przekład Katarzyny Pękackiej-Falkowskiej

Transkrypcja tekstu jest wzbogacona o wyjaśnienia tłumaczeń niektórych łacińskich nazw, zwłaszcza składników recepty.  Inne równie ciekawe teksty na stronie: http://copernicus.torun.pl/archiwum/

Advertisements
Ten wpis został opublikowany w kategorii Rozmaitości, zabawne i oznaczony tagami . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s