Smogulecki – zanim został misjonarzem


Pewną jest natomiast rzeczą, iż, w trzy lata po wyjeździe Smoguleckiego do Fryburga, spotykamy go w r. 1628 w Rzymie. Przyjechał tutaj prawdopodobnie w r. 1626 lub 27, na dalsze studja filozoficzne i prawnicze, a zamierzał je odbyć w jezuickim uniwersytecie. Ten sam zapał do nauki, który cechował młodego studenta w Fryburgu, nie opuszcza go i w Rzymie.


Dowodem na to fakt, iż w r. 1629 broni Smogulecki z niemałym sukcesem a jeszcze większym rozgłosem, filozoficznych tez w tak zwanym „publicznym akcie”. Rzym był przyzwyczajony do umysłowych turniejów, a przepych doktorskich dysput był tam częstem zjawiskiem. To też występ młodego Polaka musiał istotnie być czerni wspaniałem i rekordowem, kiedy jeszcze w dwanaście lat później wspomnienie tej doktorskiej dysputy zachowało się w Rzymie świeże i nie zbladło bynajmniej w powodzi podobnych wypadków.
A oto dowód oczywisty. W r. 1640, 8-go grudnia pisze O. Antoni Marja Costantini T. J. były profesor matematyki w Parmie, do swego przyjaciela Antoniego Rocca, donosząc mu, iż polski jezuita Mikołaj Smogulecki) przyjechał do Rzymu na teologiczne studja. Nie wiemy, czy Rocca znał Smoguleckiego, więc mogło go zdziwić, że O. Costantini dzieli się z nim tą wiadomością, przywiązując do niej wyjątkową wagę. To też sam Costantini, licząc się prawdopodobnie z tą ewentualnością,: motywuje swą niezwykłą radość wobec przyjaciela. Ten Smogulecki, to przecież ów słynny Polak (questo e quel famoso Polacco), który przed dwunastu laty bronił tez z filozofji z aparatem prawdziwie królewskim (con apparato regio). Na czem ten splendor królewski polegał, dowiadujemy się właśnie z wspomnianego listu.

Według przyjętego zwyczaju, obrońca tez filozoficznych miał obowiązek wydrukować tekst bronionych przez siebie konkluzyj, by je można przedłożyć dostojnym gościom, którzy z obowiązku lub ciekawości spieszyli tłumnie na tego rodzaju duchowe bankiety. Otóż Smogulecki, nieodrodny potomek możnego starosty, pragnął zaimponować słuchaczom nietylko swą wiedzą, ale także magnackim przepychem.
Postanowił więc wydrukować swe tezy na kartach o formacie możliwie największym. Żadna drukarnia rzymska nie zdołała zaspokoić wymagań ambitnego filozofa, więc zamówienie swe przesłał. do słynnych zakładów florenckich. I w istocie druk wyglądał wspaniale, do tego na okładce p o szczególnych egzemplarzy polecił Smogulecki umieścić okazałe herby kardynalskie. Tak więc każdy kardynał w dniu uroczystej dysputy otrzymał wytworny egzemplarz, jaśniejący jego własnym herbem. Pomysł był oryginalny, wykonanie kosztowne ale znakomite, więc młody Polak nabrał wnet rozgłosu w całem Wiecznem Mieście. Pisząc o Smoguleckim, przypomina nadto O. Costantini swojemu przyjacielowi, iż w dziele Rosa Ursina O. Scheinera znajdzie zacytowaną i to z niemałem uznaniem (con molta honorevolezza) pracę p, t. Sof, którą ten ledwie piętnastoletni młodzieniec, napisał w Fryburgu, kiedy tam studjował pod kierunkiem O. Schómberger’a T. J. Zwycięskiemu obrońcy tez w publicznym akcie, gotowano zazwyczaj miłą, niespodziankę w formie owacyjnej akademji. Miała ona wyrażać zbiorowe gratulacje kolegów dla młodego adepta filozofji czy teologji. Także-i Smoguleckiego spotkał ten niemały zaszczyt, a akademji gratulacyjnej nadano uroczystszą jeszcze formę. Dowiadujemy się, iż właśnie w czasie tej akademji oddeklamowano między innemi pięć ód, sławiących zwycięstwo Zygmunta III, króla polskiego, nad otomańską potęgą. Szczegół ten świadczy wymownie, iż chciano w ten sposób specjalnie uczcić młodego doktora jako Polaka.

Zapomniany misjonarz polski, Ks. E. Kosibowicz T. J., Przegląd Powszechny z roku 1929: Rok XLVI Tom 181 (styczeń – luty – marzec), s.148

Advertisements
Ten wpis został opublikowany w kategorii Historia, Smogulecki Mikołaj i oznaczony tagami , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s